Türkiye’de İş Kazaları: Ciddi Bir Ekonomik Yük ve Çözüm Önerileri
Aydın – Türkiye’de trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybına yol açan iş kazaları, ülke ekonomisi için yıllık 10 milyar doları aşan devasa bir yük oluşturuyor. Aydın merkezli Polat OSGB’nin sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu trajik tablonun büyük ölçüde tedbirlerin gereksiz görülmesinden kaynaklandığını vurguladı. Tükel, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) önlemlerinin bir maliyet kalemi değil, aksine hayati bir yatırım olduğunu belirtti ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na uyumun önemine dikkat çekti.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Geriye Dönük Değerlendirmeler
30 Haziran 2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerinde zorunlu hale geldi. Bu kanunun yürürlüğe girmesinin ardından geçen yaklaşık 13 yıllık süreçte pek çok tartışma yaşansa da, iş güvenliğinin ne denli kritik olduğu ve alınan tedbirlerin aslında birer yatırım olduğu gerçeği daha net ortaya çıktı.
Emin Tükel, geçmiş istatistiklere bakıldığında, iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve gerekli tedbirlerin alınmamasından kaynaklandığını ifade etti. Türkiye’nin iş kazaları ve meslek hastalıkları sıralamasında Avrupa’da maalesef üst sıralarda yer aldığını hatırlatan Tükel, “Bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyeti 10 milyar doları aşıyordu. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’i önleyici tedbirlere harcansaydı, yaşanan can kayıpları ve acıların yanı sıra ülke ekonomisine 7.5 milyar dolarlık bir katkı sağlanmış olacaktı” şeklinde konuştu.
Farkındalık Eksikliği ve Basit Önlemlerin Önemi
Polat OSGB sorumlu Müdürü Tükel, sağlıklı bir iş hayatının temelinin, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına sadece formalite icabı değil, özümseyerek uyulmasından geçtiğini vurguladı. İş güvenliği uzmanları olarak en büyük zorluklarının başında farkındalık eksikliği geldiğini belirten Tükel, “İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğilimi yaygın. Ancak alınmayan her önlem, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açıyor. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin İSG hizmeti alması yasal bir zorunluluk” dedi.
Kazaların büyük çoğunluğunun, alınması kolay ve basit önlemlerin ihmal edilmesinden kaynaklandığına dikkat çeken Tükel, alınması gereken temel tedbirleri şöyle sıraladı:
- Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi,
- Makine koruyucularının yerinde ve aktif tutulması,
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının işe uygun ve ilgili standartlara (TS EN) göre seçilmesi,
- Kimyasal maddelerin etiketlerinin güncel tutulması,
- Çalışanlara düzenli olarak (yılda en az bir kez) farkındalık artırıcı eğitimler verilmesi.
‘Bana Bir Şey Olmaz’ Anlayışı ve Alışkanlık Kaynaklı Riskler
Ülkemizdeki en büyük tehlikelerden birinin, çalışanlar arasındaki yaygın ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesi olduğunu ifade eden Tükel, alışkanlıklar nedeniyle risk alma eğiliminin, iş kazaları oranlarını artıran önemli bir faktör olduğunu belirtti. Kişisel koruyucu donanımların (KKD) kullanılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak yüksek riskli bir kumar olduğunu vurgulayan Tükel, “Bu kumarın kaybedeni maalesef çoğu zaman çalışanın kendisi oluyor” diyerek sözlerini tamamladı. gazetetakip.com.tr olarak, iş sağlığı ve güvenliğinin önemini bir kez daha hatırlatıyor, tüm işveren ve çalışanlarımızı ilgili yasal mevzuata uymaya ve gerekli tedbirleri almaya davet ediyoruz.
